Modernizacja sieci w czynnej firmie bez przestoju

Przy wymianie przełączników w działającej firmie zwykle wychodzi na jaw jedno urządzenie, o którym nikt nie pamiętał: terminal płatniczy, rejestrator kamer albo drukarka etykiet wpięta w przypadkowy port. Przestaje działać po przełączeniu i dopiero wtedy wiadomo, że istniało.

Czy modernizacja sieci bez żadnej przerwy jest możliwa

Zacznijmy od zdania, którego nie ma w większości ofert: całkowicie bezprzerwowa modernizacja sieci w małej lub średniej firmie praktycznie nie istnieje, jeżeli obecna architektura nie została przygotowana na nadmiarowość.

Architektury, które to umożliwiają (zdublowane urządzenia brzegowe, zapasowe łącza i podwójne ścieżki w szkielecie), projektuje się od początku i kosztują wielokrotnie więcej niż typowa modernizacja. W firmie, która ma jedną bramę i jeden przełącznik główny, przerwa nastąpi.

Realny cel jest bardziej użyteczny: przerwa ma być krótka, zaplanowana, przypadać na uzgodniony moment i pozostawać odwracalna. Dobrą modernizację od złej odróżnia to, czy ktoś tę przerwę kontroluje.

Wykonawca, który obiecuje zero przerwy bez pytania o architekturę, albo nie zna Waszej sieci, albo nie przekazuje wszystkich założeń.

Dlaczego modernizacja w czynnej firmie jest trudniejsza

Na pustym obiekcie sieć się buduje. W działającej firmie trzeba ją wymieniać pod ruchem, a to inna klasa problemu:

• stara i nowa infrastruktura muszą przez jakiś czas współistnieć,
• nie wszystko da się wyłączyć: kasy, terminale, systemy magazynowe, kontrola dostępu, monitoring,
• część urządzeń ujawnia się dopiero, gdy przestają działać, bo nikt o nich nie pamiętał,
• prace fizyczne odbywają się w przestrzeni, w której ludzie pracują,
• każdy błąd jest natychmiast widoczny dla całej firmy.

Ostatni punkt ma też znaczenie psychologiczne. Na budowie nieudana próba oznacza korektę, a w czynnej firmie natychmiast wywołuje zgłoszenia użytkowników i kierownictwa.

Co ustalić przed rozpoczęciem modernizacji sieci

Na tym etapie oszczędza się najwięcej, a mimo to bywa skracany najczęściej.

Inwentaryzacja tego, co faktycznie działa: stan rzeczywisty, który pokazuje, co jest podłączone, do czego, przez który port i czy nadal jest używane. Wykaz z umowy sprzed lat tu nie wystarczy. Taka lista prawie zawsze ujawnia niespodzianki.

Lista systemów krytycznych i ich okien: kiedy firma naprawdę nie może stracić sieci. Dla produkcji może to być zmiana nocna, dla biura rachunkowego koniec miesiąca, dla handlu godziny szczytu. Okno serwisowe wynika z tej listy, a wygoda wykonawcy jest drugorzędna.

Kolejność przełączania: które fragmenty przechodzą jako pierwsze, co zostaje na starym sprzęcie i jak długo. Zwykle najbezpieczniej zacząć od obszaru najmniej krytycznego, żeby zweryfikować założenia tam, gdzie wyłączenie jest możliwe.

Plan powrotu: najważniejszy i najczęściej pomijany punkt. Odpowiada na pytanie, co robimy, jeśli po przełączeniu jakiś element nie wstaje. Stary sprzęt powinien pozostać gotowy, konfiguracja zapisana, kable opisane, a decyzja o powrocie mieć ustaloną godzinę graniczną. Bez tego „naprawiamy do skutku” może trwać do rana.

Kto i jak komunikuje: pracownicy powinni wiedzieć wcześniej, że w danym oknie sieć będzie niedostępna, i komu zgłosić, że coś nie wróciło. Brak tej informacji generuje więcej zamieszania niż sama przerwa.

Techniczne sposoby na skrócenie przerwy w działaniu sieci

Przygotowanie sprzętu przed wyjazdem: urządzenia konfiguruje się wcześniej poza obiektem, więc na miejscu zostają montaż i przepięcie. To najprostszy sposób, żeby skrócić okno z godzin do minut.

Praca równoległa zamiast wymiany jeden do jednego: nowe okablowanie i urządzenia instaluje się obok działających i testuje przed przełączeniem. To więcej pracy, ale krótszy czas bez sieci.

Etapowanie po obszarach: praca piętro po piętrze albo dział po dziale zamienia długą przerwę dla wszystkich na krótkie wyłączenia części firmy. Wymaga to czasowej współpracy starej i nowej sieci.

Segmentacja wprowadzana po przełączeniu: podział na VLAN-y uruchamia się dopiero wtedy, gdy działa podstawowa łączność. Dwie zmiany naraz utrudniają ustalenie przyczyny problemu. Sam podział opisujemy we wpisie o bezpieczeństwie sieci firmowej.

Tymczasowe łącze zapasowe może podtrzymać dostęp podczas prac przy warstwie brzegowej, jeśli firma nie może utracić internetu.

Kiedy przerwy w działaniu sieci nie da się uniknąć

Lepiej znać te ograniczenia przed rozpoczęciem prac:

• wymiana urządzenia brzegowego przy jednym łączu,
• przełączenie głównego punktu dystrybucyjnego,
• prace przy zasilaniu szafy,
• zmiana adresacji sieci, jeśli wymaga jej cała infrastruktura,
• awaria ujawniona w trakcie prac, na przykład uszkodzony tor, o którym nikt nie wiedział.

W tych przypadkach rozmawia się o tym, kiedy przerwa nastąpi i jak długo potrwa. Trzeba ją zaplanować.

Ile trwa modernizacja sieci firmowej

Nie podajemy liczby dni przed obejrzeniem obiektu. Wcześniejsza deklaracja byłaby zgadywaniem.

Ten sam zakres, np. wymiana urządzeń aktywnych w biurze na dwadzieścia osób, może zająć jedno okno serwisowe albo dwa tygodnie. Czas zależy od kilku rzeczy:

Co wpływa na czas	Dlaczego
Czy okablowanie zostaje	Wymiana samych urządzeń to inna skala niż nowe trasy kablowe
Czy jest dokumentacja	Bez opisu punktów pierwszy etap to ustalanie, co dokąd prowadzi
Jak szerokie są okna serwisowe	Firma pracująca dwuzmianowo ma mniej czasu na prace
Ile systemów nie może być wyłączonych	Każdy taki system to osobny scenariusz przełączenia
Dostępność sprzętu	Terminy dostaw bywają dłuższe niż same prace
Stan obiektu	Zamknięte trasy, sufity podwieszane, brak przepustów

Orientacyjny termin podajemy po przeglądzie obiektu, jeszcze przed umową. Liczba podana wcześniej kończy się w harmonogramie przesunięciem i pretensjami obu stron.

Jeszcze jedna niepopularna rzecz: „na już” bywa droższe. Modernizacja wciśnięta w zbyt krótki termin oznacza więcej pracy poza godzinami, mniej czasu na testy i większe ryzyko późniejszych poprawek.

Odbiór i dokumentacja po modernizacji sieci

Modernizacja kończy się wtedy, gdy zostaje po niej kompletna dokumentacja. Działająca sieć to dopiero etap przedostatni.

• testy odbiorowe: pomiary torów, sprawdzenie prędkości negocjowanych na portach, weryfikacja segmentacji i reguł ruchu, test pokrycia bezprzewodowego tam, gdzie ma znaczenie,
• dokumentacja powykonawcza: schemat, opis punktów, lista urządzeń, konfiguracja segmentów,
• przekazanie pełnych praw administracyjnych do firmy, oprócz dostępu roboczego,
• usunięcie starej infrastruktury albo świadome zostawienie jej z opisem, czemu służy,
• okres stabilizacji: pierwsze dni po przełączeniu ujawniają rzeczy, które nie wyszły w testach.

Co dokładnie powinno znaleźć się w protokole, opisujemy we wpisie o protokole odbioru sieci i dokumentacji powykonawczej.

Kto prowadzi modernizację sieci firmowej

Modernizacja pod ruchem wymaga jednej osoby odpowiedzialnej za kolejność, komunikację i decyzję o ewentualnym powrocie. Rozproszenie tej odpowiedzialności między kilku wykonawców często kończy się przekroczeniem okna serwisowego.

Możemy poprowadzić modernizację jako projekt: przegląd, plan przełączenia, okno serwisowe, testy, dokumentacja i przekazanie praw. Sieć pozostaje Wasza i możecie ją utrzymywać samodzielnie albo z własnym informatykiem.

Możemy też objąć ją później stałą opieką: monitoring stanu urządzeń, aktualizacje w uzgodnionych oknach, obsługa zgłoszeń i aktualna dokumentacja. Zakres i czasy reakcji zapisujemy w umowie.

W sieciach firmowych jesteśmy Partnerem Zyxel Networks i wdrażamy również Ubiquiti UniFi. Wybór platformy wynika z obiektu, skali i tego, kto będzie tę sieć obsługiwał.

Większość prac konfiguracyjnych wykonujemy zdalnie, a zadania na miejscu planujemy osobno. Podział obu zakresów opisujemy we wpisie o zdalnej i on-site obsłudze IT, a całą usługę na stronie budowy i utrzymania sieci firmowych.